Kullanılan teras yalıtımı: ters teras detayı, kaplama ve XPS seçimi

Güncelleme: 2026-10-29

Bu rehber teras çatı ve su yalıtımı müteahhitleri, genel yükleniciler, mimarlar, enerji danışmanları, yatırımcılar ve yapı malzemesi satıcıları için yazıldı. Macaristan ve Orta-Doğu Avrupa'daki projelere XPS ve membran gönderen Türk üreticiler de katman sırasını buradan izleyebilir. ODE Su Yalıtımı Kataloğu'ndaki iki kullanılan ters teras detayını ve bunlara ait uygulama esaslarını anlatır. Ters ve geleneksel sistem arasındaki seçim ters çatı mı geleneksel mi yazımızda ele alınıyor. Macaristan'da 2027 konut yenileme işlerine hazırlananlar için malzeme tedarikini bu yazıda (Macarca) ve Wekerle+ sayfamızda anlattık.

İki ters teras detayı: alttan üste

İki çözümün alt katmanları aynıdır, fark XPS'in üzerinde başlar.

A) Harçlı kaplama (OM08A detayı): betonarme döşeme, en az %2 eğimli ve en az 5 cm eğim betonu, bitüm emülsiyon astar, TS EN 13707'ye uygun iki kat bitümlü membran ve en az 300 kPa basma dayanımlı ODE Isıpan PRM DT XPS. Üstüne keçeli drenaj levhası (en az 150 kN/m²) veya koruyucu polyester keçe, en az 5 cm koruma betonu, harç ve kaplama karosu gelir.

B) Yükseltme ayakları üzerinde plaklar (OM08B detayı): XPS'e kadar aynı katmanlar. XPS'in üzerine koruyucu polyester keçe, onun üzerine yükseltme ayakları, ayakların üzerine doğal taş veya prekast beton plaklar gelir.

Kaynak: ODE Su Yalıtımı Kataloğu R15, OM08A ve OM08B detayları (s. 133), çelik hasırlı koruma betonu notu (s. 132), teras esasları (s. 128–129). Drenaj levhasının basınç dayanımı en az 150 kN/m²'dir; üretici çelik hasır donatılı koruma betonu önerir.

Ortak taban: eğim, astar, iki kat membran, XPS

Katalog teraslarda en az %2 eğim ister; bu eğimi en az 5 cm'lik eğim betonu verir. Eğim betonu priz aldıktan sonra yüzeydeki toz ve artıklar temizlenir, ardından bitüm emülsiyon astar sürülür; detaylara göre sarfiyat 400 g/m²'dir. Astar yüzeydeki tozu stabilize eder ve yapışmayı artırır, kuruması için 24 saat beklenir.

Düz veya en fazla %5 eğimli çatılarda katalog iki kat bitümlü membran ister. ODE broşürüne göre membranlar şalümo ile ısıtılarak yüzeye tam yapıştırılır; parapet detaylarına ve bindirmelere özellikle dikkat edilir. APP ve SBS arasındaki seçim APP mi SBS mi yazımızda, ODE membran ailesi ise ODE Opal, Granat ve Rubin yazımızda anlatılıyor.

Broşüre göre membranlardan sonra sızdırmazlık testi yapılır, XPS levhalar ancak bundan sonra membranın üzerine serbest serilir. Katalog, ters sistemde ayrı bir buhar kesici katmana ihtiyaç olmadığını belirtir. Su yalıtım katmanları ısı yalıtımı sayesinde çevresel etkilerden, ısıl gerilmelerden ve mekanik darbelerden korunur. Buna karşılık ısı yalıtımı ıslak bir ortamda çalışır ve su emmeyen bir malzeme olmalıdır. Katalog TS 11758-2'ye uygun en az 300 kPa XPS ister; bu ODE Isıpan PRM DT'dir.

A) Koruma betonu, harç ve seramik

OM08A detayında XPS'in üzerine basınç dayanımı en az 150 kN/m² olan keçeli drenaj levhası ya da onun yerine koruyucu polyester keçe gelir. Ardından en az 5 cm koruma betonu, harç ve kaplama karosu uygulanır. Katalog rijit bir alt yapı için koruma betonu önerir; çelik hasır donatılı koruma betonu tercih edilmelidir. Broşürdeki gezilebilir ters teras da aynı sırayla yapılır: XPS'in üzerine filtre ve drenaj amaçlı polyester ayırıcı keçe, ardından koruma şapı ve istenen yüzey kaplaması.

Katalog harç altı için başka bir çözüm de verir: XPS'in üzerine ayırıcı jeotekstil filtre, ardından ince çakıl tabakası (Ø4–7 mm), en üstte harç ve seramik.

B) Yükseltme ayakları üzerinde plaklar

OM08B detayında XPS'in üzerine koruyucu polyester keçe serilir, ayarlanabilir yükseltme ayakları keçenin üzerine konur, doğal taş veya prekast beton plaklar ayaklara oturur. Katalog, ayakların çakıl tabakası serilmeden doğrudan kullanılabileceğini belirtir. Ayakların taşıma kapasitesini, plak ölçüsünü ve ayak aralığını kaplama üreticisi ve tasarımcı belirler. ODE kataloğu bunlar için değer vermez.

Yük: 300 mü 500 kPa mı?

Yaya teraslarında iki detay da en az 300 kPa XPS ister. Döşeme üzerinde araç trafiği varsa katalog, araç fren ve ivmelenme yüklerini ve basıncı karşılayabilmek için en az 500 kPa XPS şart koşar. Ürün kartındaki PRM 300 levha 300 kPa'dır. Araç trafiği için daha yüksek dayanımlı levhayı tasarımcı belirler; teklif isterken bunu ayrıca belirtin.

Karşılaştırma için: gezilmeyen ters çatıda XPS'in üzerine, toz, kum ve yaprağın levha derzlerine girmesini önlemek için ayırıcı jeotekstil filtre serilir. Onun üzerine en az 4 cm iri çakıl gelir (Ø16–32).

ODE yapı yalıtımı broşürü Isıpan DT PRM 300 için en fazla 0,035 W/mK ısı iletkenliği, en az 300 kPa basma dayanımı (EN 826) ve 600 × 1200 mm ölçü verir; tablodaki kalınlıklar 30–70 mm'dir. Diğer değerler: Euroclass E, uzun süreli su emme WL(T)0,7, belirli basınç yükü ve sıcaklık altında deformasyon DLT(1)5, en yüksek kullanım sıcaklığı 75 °C ve μ 100.

Geleneksel kullanılan teras kısaca

Geleneksel sistemde su yalıtımı ısı yalıtımının üzerindedir. Katalog yoğuşmaya karşı ısı yalıtımının altında, şeritsel veya noktasal yapıştırılmış bir buhar kesici ister. Isı yalıtımı olarak en az 50 kPa taşyünü veya en az 300 kPa XPS seçilebilir. XPS şalümo sıcaklığına dayanıklı olmadığından üzerine eğim betonu dökülür ve membranlar bu betona uygulanır. Kullanılan yüzeyde ardından iki kat ODE membran, ayırıcı jeotekstil filtre, harç ve seramik gelir.

Bu sistemde su yalıtımı ısıl gerilmelere ve çevresel etkilere açıktır. İki sistem arasındaki seçim ters çatı mı geleneksel mi yazımızda ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Uygulama esasları

ODE kataloğu ve broşürü membran uygulaması ve birleşim noktaları için şu kuralları koyar:

• Serim: örtü sıraları eğime dik olarak oluşturulur ve eğimin en düşük olduğu noktalardan, su iniş noktaları ve dere ağızlarından başlanır.
• Bindirme: boyuna en az 10 cm, enine en az 15 cm. İki kat aynı yönde açılır, ek yerleri şaşırtmalıdır.
• Sıcaklık: +5 °C'nin altında uygulama yapılmaz.
• Pah: yatay ve düşey kesitlerin birleştiği yerlerde 45° eğimli, en az 8 × 8 cm pah yapılır.
• Sızdırmazlık testi: membranlardan sonra, XPS serilmeden önce.
• Drenaj: oluk drenajı yalıtım seviyesinde olmalıdır. Gider boyutu yüzey alanına göre belirlenir; tıkanmayı önlemek için kaplama seviyesinde yaprak tutucu kullanılabilir.
• Parapet: ilk kat membran parapette yukarı kaldırılır, son kat tüm nişi örter. Membran kışın kar seviyesinin üzerine çıkmalıdır.
• Buhar dengeleme: gerekirse sisteme çift cidarlı buhar dengeleme bacaları eklenir.

Kalınlık ve tedarik

XPS kalınlığı ısı geçirgenlik şartından çıkar. Hesap, yeşil çatı katmanları yazımızın kalınlık bölümünde ve U değeri hesaplama rehberimizde anlatılıyor.

ODE Isıpan XPS levhaları ve ODE bitümlü membranlarını Türkiye'den Macaristan'a getiriyoruz. Karayoluyla transit 3–5 gün, ortalama yaklaşık 5 gündür. Malzeme stokta değilse sipariş, üretim ve nakliye birlikte genellikle 1–2 hafta sürer; kesin süreyi teklif belirler. Macaristan'ın her yerine teslimat yapıyoruz. EuConX malzemeyi tedarik eder, uygulama yapmaz. Terası projeye göre müteahhit uygular.

Teras alanını ve kaplama tipini gönderin, XPS ve membran teklifi verelim: iletişim · +36 30 485 0258 · info@euconx.com. Aynı iş günü içinde yanıt veriyoruz.

Sıkça sorulan sorular

Kullanılan ters terasın katmanları nelerdir?

Betonarme döşeme, en az %2 eğimli ve en az 5 cm eğim betonu, bitüm emülsiyon astar, iki kat bitümlü membran ve en az 300 kPa XPS. Üstüne ya drenaj levhası veya keçe, koruma betonu, harç ve kaplama karosu ya da koruyucu keçe, yükseltme ayakları ve taş veya beton plak gelir.

Kullanılan terasta XPS'in basma dayanımı ne olmalı?

Yaya teraslarında ODE kataloğu en az 300 kPa XPS ister; bu ODE Isıpan PRM DT'dir. Araç trafiği olan yerde XPS en az 500 kPa olmalıdır.

Harçlı kaplama mı, yükseltme ayağı mı?

İkisi de katalogdaki detaylardır. Harçlı kaplamada XPS'in üzerine drenaj levhası veya keçe ve en az 5 cm koruma betonu gelir. Yükseltme ayakları ise çakıl tabakası olmadan doğrudan koruyucu keçenin üzerine konur.

Ters terasta buhar kesici gerekir mi?

Hayır. Katalog ters sistemde ayrı bir buhar kesiciye gerek olmadığını belirtir. Geleneksel sistemde ise ısı yalıtımının altına buhar kesici uygulanır.

Kaç kat membran ve ne kadar bindirme gerekir?

Düz veya en fazla %5 eğimli çatılarda iki kat. Bindirme boyuna en az 10 cm, enine en az 15 cm'dir. İki kat aynı yönde, ek yerleri şaşırtmalı serilir; +5 °C'nin altında uygulama yapılmaz.

Parapette ve giderde nelere dikkat edilmeli?

İlk kat membran parapette yukarı kaldırılır ve membran kışın kar seviyesinin üzerine çıkmalıdır. Gider boyutu yüzey alanına göre belirlenir, tıkanmaya karşı yaprak tutucu kullanılabilir.

Kaynaklar

1. ODE Su Yalıtımı Kataloğu R15: uygulama esasları (s. 126–127), teras çatılarda uygulama (s. 128–129), OM05–OM08B detayları (s. 132–133): https://ode.com.tr/_upload/pdf/ODE_Su_Yalitimi_Katalogu_R15_compressed.pdf

2. ODE Building Insulation broşürü: Isıpan DT PRM 300 verileri (s. 22–23), gezilebilir ters teras (s. 27), kullanılan ters teras parapeti (s. 36): https://ode.com.tr/_upload/pdf/ode_building_insulation_brochure_3.pdf

3. ODE Isıpan ürün sayfası ve performans beyanı (EN 13164): https://ode.com.tr/ode-isipan · https://ode.com.tr/_upload/pdf/ODE_ISIPAN_PERFORMANS_BEYANI_-_EN_13164.pdf

4. ODE Membran: https://ode.com.tr/ode-membran

5. EuConX şirket verileri (transit, teslim süresi, yanıt süresi, Macaristan içi teslimat)