Havalandırmalı giydirme cephe: A1 levha, mineral yün ve hava boşluğu

Güncelleme: 2026-11-03

Bu rehber Macaristan'da çalışan cephe müteahhitleri, proje ofisleri, yatırımcılar, enerji danışmanları ve yapı malzemesi satıcıları için yazıldı. Macar pazarına mineral yün ve cephe levhası satan Türk üreticiler ve ihracatçılar için de alıcının hangi sınıfa ve hangi belgeye baktığını gösterir. Yazı havalandırmalı bir giydirme cepheyi katman katman ele alır ve her katmana hangi yangın ve buhar değerinin uygulandığını gösterir. Cephenin yangın çözümünü yangın tasarımcısı, katman düzenini proje müellifi belirler. Biz malzemeyi tedarik ediyoruz.

Macar yangın yönetmeliği ne diyor?

Macaristan'ın ulusal yangın yönetmeliği 54/2014. (XII. 5.) BM Yönetmeliği (OTSZ, Macarca) 25. § (1) cephe ısı yalıtım malzemesinin yangın sınıfını belirler. Macarca metin: „a) átszellőztetett légréssel kialakított külső térelhatároló fal esetén A1–A2 – a lábazat kivételével –, b) lábazati felületen A1-E”. Bizim çevirimizle: havalandırmalı hava boşluğuyla yapılan dış duvarda subasman hariç A1–A2; subasman yüzeyinde A1–E.

İki madde daha ilgilidir. 24. § (1) b) uyarınca cephede yangın yayılmasına karşı koruma, hava boşluklu duvarlarda boşluk içindeki yangın yayılmasının önlenmesini de kapsar. 26. § (1) c) uyarınca, diğer durumların yanında, hava boşluklu A1–D sınıfı kaplama, kaplama malzemesi ya da sıvalı ısı yalıtım sistemleri kullanıldığında ilgili dış duvar için bir cephe yangın yayılma sınır değeri şartı vardır (bizim çevirimiz).

Yönetmelik böylece boşluğun arkasındaki yalıtıma bir sınıf koyar, boşluğa ve kaplamaya da ek şartlar bağlar. Bunun belirli bir binada ne anlama geldiğine, örneğin hava boşluğuna yangın bariyeri konup konmayacağına yangın tasarımcısı karar verir. OTSZ'ye göre A1 ve A2 sınıfı malzemeler yanmaz sayılır; sınıflar yalıtım malzemelerinde yangın sınıfları yazımızda açıklanıyor.

İçten dışa katmanlar

Duvar. Taşıyıcı duvar konsolları ve yalıtımın sabitleme elemanlarını taşır. Sabitleme elemanlarının tipi ve aralığı sisteme ve duvar malzemesine göre belirlenir.

Duvardaki mineral yün levha. ODE broşürü Rockflex ETICS Board'un "used in the cladding of exterior building façades" olduğunu yazar ve ekler: "They are used for thermal, sound, and fire insulation of curtain walls." (s. 47) YL120 tipi 30–100 mm kalınlıkta, R 0,85–2,85 m²K/W ısıl dirençle üretilir. Broşürün cam yünü bölümü aynı yapıyı anar: cam yünü duvar levhaları "placed between profiles in curtain wall details" kullanılır ve suya maruz kalma ihtimali az da olsa varsa "water repellent silicone containing glass wool wall boards should be used" (s. 16). Aynı sayfadaki "Figure 5 – Curtain Facades" katmanları şöyle adlandırır: dış cephe kaplaması, havalandırma boşluğu, metal profil, yalıtım malzemesi, duvar.

Levhalar duvara boşluksuz ve şaşırtmalı eklerle sıkıca oturur. Levha ile duvar arasında hava kanalı kalmamalıdır; aksi halde soğuk hava yalıtımın arkasına geçer. Levhalar sistemin öngördüğü şekilde dübellenir.

Havalandırma boşluğu. Boşluk altta ve üstte açıktır; hava aşağıdan yukarı yükselir ve nemi dışarı taşır. Açıklıkları böcek teli kapatır. Yün boşluğa taşmamalı, hiçbir şey boşluğu daraltmamalıdır. Boşluk içindeki yangın önlemlerine OTSZ 24. § (1) b) çerçevesinde yangın tasarımcısı karar verir.

Alt konstrüksiyon. Konsollar duvara sabitlenir ve yalıtımın içinden geçer; düşey metal profiller bunlara bağlanır. Her konsol noktasal bir ısı köprüsüdür; bu yüzden aralıkları ve konsol ile duvar arasındaki ayırıcı, sisteme göre çözülür.

Dış levha. Dalsan BoardeX performans beyanı (AL 003) levhayı EN 13501-1'e göre A1 sınıfında beyan eder. Standardı EN 15283-1:2008+A1:2009, tipi GM-FH1R, kalınlığı 12,5 ve 15 mm'dir. Beyandaki kullanım alanları: "Dış cephe Kuru Duvar sistemleri, saçak altı, bölme duvarı, giydirme duvarı, asma tavan". Ürün tanıtım föyü BoardeX'i "dış cephe kaplama levhası" olarak tanımlar; levha her türlü kaplama malzemesi altında (metal kaplama, yalı baskı, ahşap kaplama, dekoratif tuğla kaplama) "backerboard" olarak kullanılır ve kullanım yerleri arasında "Havalandırmalı cephe sistemlerinde" de sayılır. Föy levha üzerine alkali dayanımlı fileyle güçlendirilmiş mineral sıva sistemini de tarif eder.

Föydeki bazı kurallar: "BoardeX su yalıtım malzemesi olarak kullanılmamalıdır"; levha profillere korozyona dayanıklı BoardeX vidalarıyla sabitlenir, vida aralığı en fazla 20 cm'dir; derzler şaşırtılır; BoardeX ile yapılan dış cephe duvarlarında yapının bulunduğu iklim bölgesine göre yoğuşma analizi yapılmalıdır. Levhanın özelliklerini BoardeX ile emprenyeli alçıpan karşılaştırmamız ve BoardeX A1 cephe levhası analizimiz (Macarca) ayrıntılandırıyor.

Buhar: dışa doğru daha açık

Cephenin temel nem kuralı, katmanların dışa doğru gittikçe daha buhar geçirgen olmasıdır; böylece duvardan çıkan buhar hava boşluğundan uzaklaşır. Broşür Rockflex için μ = 1 verir (s. 45). BoardeX performans beyanı μ = 10 beyan eder. ODE Starflex performans beyanı bu özellik için "NPD" yazar.

Yün, boşluk tarafından gelen rüzgâra ve yağmura karşı sistemin öngördüğü şekilde korunmalıdır. Broşür suya maruz yerler için su itici, silikon katkılı cam yünü levha ister (s. 16) ve Rockflex ETICS Board'u su itici katkı içeren levha olarak tanımlar (s. 47). Sistem yünün üstüne bir rüzgâr bariyeri istiyorsa onun yangın sınıfını da yangın tasarımcısı onaylar.

Isı yalıtımı şartı

Macaristan'daki 9/2023. (V. 25.) ÉKM Yönetmeliği (Macarca) Ek 1, dış duvar için U ≤ 0,24 W/m²K şartını koyar. Kalınlığın nasıl hesaplanacağını U değeri hesaplama rehberimiz gösteriyor. Müstakil evlerde EKR kapsamında beyan edilen önlemler için 1.3 veri sayfasında bir cephe şartı da vardır: cephe sisteminde λ ≤ 0,038 ise en az 15 cm, λ ≤ 0,032 ise 12 cm yeterlidir (41/2025. (XII. 30.) EM Yönetmeliği Ek 1, 1.3.1.1 h). Cephede malzeme seçimini taş yünü ve cam yünü cephe karşılaştırmamız ele alıyor.

Müteahhitler için malzeme tedariki

Cephe işleri için ODE Rockflex taş yünü levha, ODE Starflex cam yünü ve Dalsan BoardeX levha tedarik ediyoruz. Performans beyanlarını teklifle birlikte gönderiyoruz; üzerinde neyin kontrol edileceğini DoP ve CE belgeleri rehberimiz anlatıyor. Türkiye'den Macaristan'a kara yolu transit süresi 3–5 gün, ortalama yaklaşık 5 gündür. Malzeme stokta değilse teslim süresi genellikle 1–2 haftadır. Macaristan genelinde teslimat yapıyoruz.

İki mineral yün çatı arasında da karşılaşır; farkları tavan arası karşılaştırmamız gösteriyor.

Cephe alanını ve planlanan katman düzenini gönderin, performans beyanlarıyla birlikte malzeme listesini hazırlayalım: iletişim · +36 30 485 0258 · info@euconx.com. Aynı iş günü içinde yanıt veriyoruz.

Sıkça sorulan sorular

Macaristan'da havalandırmalı cephede yalıtım hangi yangın sınıfında olmalı?

OTSZ 25. § (1) a) uyarınca havalandırmalı hava boşluğuyla yapılan dış duvarda cephe ısı yalıtım malzemesi subasman hariç A1–A2 sınıfında olmalıdır. Subasman yüzeyinde b) bendi A1–E'ye izin verir. Ayrıntıları yangın tasarımcısı belirler.

Havalandırmalı cephede taş yünü mü cam yünü mü?

ODE broşürü Rockflex ETICS Board'u giydirme duvarların ısı, ses ve yangın yalıtımı için önerir; profiller arasında cam yünü duvar levhasını da anar ve suya maruz kalabilecek yerlerde su itici, silikon katkılı levha ister. İki durumda da teslim edilen tipin performans beyanındaki sınıf projeye uymalıdır.

BoardeX A1 sınıfı mı?

Evet. Dalsan BoardeX performans beyanı (AL 003), EN 15283-1:2008+A1:2009'a göre üretilen GM-FH1R tipi levha için EN 13501-1'e göre A1 sınıfı beyan eder.

BoardeX su yalıtımı olarak kullanılabilir mi?

Hayır. Ürün tanıtım föyü BoardeX'in su yalıtım malzemesi olarak kullanılmaması gerektiğini açıkça yazar. Levha kaplamayı ya da sıva sistemini taşır.

Hava boşluğu neden altta ve üstte açık bırakılır?

Hava boşluk boyunca yükselir ve yün ile kaplama arasındaki nemi dışarı taşır. Açıklıkları böcek teli kapatır. Boşlukta gereken yangın önlemlerine yangın tasarımcısı karar verir.

Macaristan'da cephe duvarı için hangi U değeri gerekir?

9/2023. (V. 25.) ÉKM Yönetmeliği dış duvar için U ≤ 0,24 W/m²K şartını koyar. Gereken yalıtım kalınlığı seçilen malzemenin λ değerine bağlıdır.

Kaynaklar

1. 54/2014. (XII. 5.) BM Yönetmeliği (OTSZ), 24. § (1) b), 25. § (1), 26. § (1) c), Ek 1 madde 101, Macar Ulusal Mevzuat Veritabanı (Macarca; yukarıdaki Türkçe ifadeler bizim çevirimizdir): https://njt.jog.gov.hu/jogszabaly/2014-54-20-0A

2. 9/2023. (V. 25.) ÉKM Yönetmeliği, Ek 1 (ısı geçirgenlik katsayısı sınır değerleri), Macar Ulusal Mevzuat Veritabanı (Macarca): https://njt.jog.gov.hu/jogszabaly/2023-9-20-8X

3. 41/2025. (XII. 30.) EM Yönetmeliği, Ek 1, 1.3.1.1 h), Magyar Közlöny 2025/160 (Macarca): https://magyarkozlony.hu/hivatalos-lapok/p1UZBNSoHiBBftW595F66949b7f7ae914/dokumentumok/5858f900426cb56e532a468a989dbb1417d9aef0/letoltes

4. ODE Building Insulation broşürü: giydirme duvarda cam yünü levhalar ve "Figure 5 – Curtain Facades" (s. 16), Rockflex “A” sınıfı ve μ = 1 (s. 45), Rockflex ETICS Board (s. 47): https://ode.com.tr/_upload/pdf/ode_building_insulation_brochure_3.pdf

5. ODE Starflex / Lunaflex / Evomineral performans beyanı No 101 (levha λD, yangına tepki, NPD): https://ode.com.tr/_upload/pdf/GLASSWOOL_BLANKET-BOARD_DECLARATION_OF_PERFORMANCE_-_EN_13162.pdf

6. Dalsan BoardeX performans beyanı AL 003 (A1, EN 15283-1:2008+A1:2009, GM-FH1R, μ = 10, su emme ≤ %5): https://dalsan.com.tr/CmsFiles/Documents/Boardex_DOP_Ankara_TR_.pdf

7. Dalsan BoardeX ürün tanıtım föyü (kullanım, sabitleme, uyarılar): https://dalsan.com.tr/CmsFiles/Documents/boardex_foy_tr.pdf

8. EuConX şirket bilgileri (transit, teslim süresi, yanıt süresi, Macaristan genelinde teslimat)