Türkiye'den Macaristan'a tır veya konteynerle yalıtım malzemesi: kaynaklı transit süreleri, ihracatçının hazırlaması gereken belgeler, mühürden önce kontrol, gümrük ve KDV

Güncellendi: 2026-10-21

Bu rehber, Macaristan'a yalıtım malzemesi gönderen Türk üreticiler ve ihracatçılar için hazırlandı. Konu dar tutuldu: ihracatçının neyi hazırlaması gerektiği, Macar alıcının neyi kontrol ettiği ve süreler. Taşıma modlarının genel karşılaştırması intermodal taşımacılık yazımızda, maliyet kalemleri konteyner ithalat maliyetleri yazımızda (Macarca) yer alıyor. A.TR'nin ayrıntıları için A.TR dolaşım belgesi ve gümrükleme yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sevkiyatın altı adımı

Bir karayolu sevkiyatı altı adımdan oluşur. İlk üçü Türkiye'de, yüklemeden önce ve yükleme sırasında gerçekleşir. Hataların bu adımlarda, yükleme öncesinde giderilmesi önerilir.

Kesin tarih her zaman teklifte belirlenir. Yukarıdaki değerler bilgi amaçlıdır, garanti değildir.

Tır mı konteyner mi: sorulması gerekenler

Yalıtım malzemesinde karar yalnızca fiyata bağlı değildir. Kaç paletin sığdığı, yükün kaç kez elleçlendiği ve şantiyeye ne kadar sürede ulaştığı da önemlidir. Burada bilerek rakam vermiyoruz: bunlar sevkiyata ve teklife göre değişir. Teklif hazırlarken ya da alırken şu soruların netleştirilmesi önerilir:

• Komple tır: yük fabrikadan boşaltma adresine kadar aynı araçta mı kalıyor? Yükleme ne zaman, varış ne zaman bekleniyor?
• Konteyner: hangi limandan geçiyor, ne kadar liman elleçlemesi ve bekleme var, limandan Macaristan'a nasıl ulaşıyor (karayolu ya da demiryolu)? Seferler ne sıklıkta?
• Palet sayısı: bu üründen, bu ambalajla, önerilen araca ya da konteynere kaç palet sığıyor?
• Aktarma: yük kaç kez başka bir araca aktarılıyor? Her aktarmada ambalajı kimin kontrol ettiği de sorulmalıdır.
• Sorumluluk: fabrika, taşıyıcı ve gümrük müşaviri arasındaki koordinasyonu kim yapıyor? Bizde satın almadan gümrüklemeye kadar tek bir irtibat kişisi vardır.

Deniz, demiryolu ve karayolu seçenekleri intermodal yazımızda ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Karşılaştırma için: DACHSER'in tarifeli parsiyel hattı

Karşılaştırma için: DACHSER, 13 Ekim 2026'da Macaristan ile Türkiye arasında her iki yönde, Road Logistics ağı üzerinden tarifeli bir karayolu hattı başlattığını duyurdu. Gönderiler merkezi olarak konsolide edilir. Parsiyel taşımacılık, kısmi yük (LTL) ve komple yük (FTL) mümkündür; talep eden müşterilere gümrükleme hizmeti de sunulur. Bültene göre Macaristan ile Türkiye arasındaki transit süre genellikle 5–6 gündür; Türkiye içindeki teslimat ise varış noktasına bağlı olarak genellikle gümrüklemeden sonraki 24–72 saat içinde yapılır (DACHSER Hungary, Macarca).

Bu bir parsiyel (konsolide) hizmettir; özel bir komple tır sevkiyatıyla aynı şey değildir. Bu nedenle iki süre doğrudan karşılaştırılamaz, çünkü farklı hizmetleri anlatır. Küçük miktarlar için tarifeli bir parsiyel hat planlanabilir bir seçenektir. Her iki durumda da verilen sürenin neyi kapsadığının teklifte yazılması önerilir.

Mühürden önce: ihracatçının yüklemede kontrol etmesi gerekenler

Uyumsuzlukların yüklemeden önce giderilmesi önerilir. Bizim sevkiyatlarımızda mallar mühürlemeden ve yüklemeden önce kontrol edilir; gerekçesi mühürden önce belge kontrolü yazımızda anlatılıyor. Şunların kontrol edilmesi önerilir:

• Ürün adı ve DoP numarası: siparişle eşleşiyor mu? Membranlar kendi performans beyanlarıyla gönderilmelidir. Bir BK45 DoP'sinde Macar alıcının neye baktığı BBarrier BK45 buhar kesici yazımızda anlatılıyor.
• Palet ve adet sayısı: çeki listesiyle eşleşiyor mu?
• Palet ve ambalaj: sağlam palet, karton köşebent, kesintisiz streç film.
• Rulolar: kuru, hasarsız, ezilmemiş.
• Sabitleme: yük yolda kaymasın diye spanzetle bağlanmış.
• Fotoğraflar: mühürlemeden önce yükün, ardından mührün ve mühür numarasının fotoğrafı. Bu fotoğrafların alıcıyla paylaşılması önerilir.

Belgeler: ihracatçının hazırlaması gerekenler

Ürüne bağlı olarak ithalat için ticari fatura, taşıma belgesi, menşe şahadetnamesi, ithalat lisansı ya da muayene belgesi gerekebilir. Formaliteleri alıcı adına bir gümrük müşaviri de yürütebilir (Your Europe). Yalıtım malzemesinde en az şunların önceden netleştirilmesi önerilir:

• Ticari fatura ve palet bazında çeki listesi.
• Taşıma belgesi.
• A.TR dolaşım belgesi (aşağıya bakınız).
• Performans beyanı (DoP) ve ürün ya da ambalaj üzerinde CE işareti.

DoP'yi üretici düzenler: 2011 tarihli Yapı Malzemeleri Yönetmeliği kapsamında performans beyanı, 2024 tarihli yönetmelik kapsamında performans ve uygunluk beyanı (DoPC) olarak. CE işareti beyan düzenlendikten sonra iliştirilir ve yalnızca uyumlaştırılmış bir teknik şartnamenin (ya da Avrupa Teknik Değerlendirmesinin) kapsadığı ürün CE işareti taşıyabilir (Avrupa Komisyonu). İhracatçı için pratik öneri: DoP'nin her sevkiyatta, sevk edilen ürünün adı ve DoP numarasıyla birlikte gönderilmesi.

Gümrük ve KDV: A.TR, gümrük beyannamesi, ithalat KDV'si

Gümrük birliği. AB–Türkiye gümrük birliği sanayi ürünlerini ve işlenmiş tarım ürünlerini kapsar; tarım ürünlerini, kömür ve çelik ürünlerini kapsamaz. Kapsamdaki mallar için gümrük vergisi ve kota yoktur. Gümrük birliğinde tamamen elde edilmiş ya da üretilmiş veya orada serbest dolaşımda bulunan malların gümrük statüsü A.TR dolaşım belgesiyle kanıtlanır (Access2Markets; DG TAXUD; AT–Türkiye Ortaklık Konseyi'nin 1/95 sayılı kararı). Ürünün tarife sınıflandırmasının gümrük müşaviriyle önceden teyit edilmesi önerilir.

A.TR kuralları (AT–Türkiye Gümrük İşbirliği Komitesi'nin 1/2006 sayılı kararı):

• A.TR, ihracatçının talebi üzerine ihracatçı ülkenin gümrük idaresi tarafından düzenlenir ve ihracat sırasında onun tarafından vize edilir (md. 5–7). Talebi ihracatçı yapar; bu nedenle A.TR'nin yükleme öncesinde planlanması önerilir.
• Mallar gümrük birliğinin iki kısmı arasında doğrudan taşındığında kullanılabilir. Üçüncü ülkelerden transit geçiş, mallar orada gümrük gözetimi altında kaldığı sürece mümkündür; bu, örneğin geçişi kapsayan tek bir taşıma belgesiyle kanıtlanır (md. 6(2)–(3)).
• Düzenlenme tarihinden itibaren dört ay içinde ithalatçı ülkenin gümrük idaresine ibraz edilmelidir (md. 8(1)).
• 8 Temmuz 2024'ten itibaren AB üye devletleri, Türk makamlarınca elektronik olarak düzenlenen, QR kodlu ve ıslak imzasız A.TR belgelerini kabul eder (DG TAXUD).

Gümrük beyannamesi (AB tarafı). Elektronik olarak verilir (Birlik Gümrük Kodu md. 6). Genellikle malın sahibi ya da temsilcisi tarafından verilir ve bu taraflar kural olarak AB'de yerleşik olmalıdır (Avrupa Komisyonu).

İthalat KDV'si. Malların ithalatı vergiye tabi bir işlemdir; AB'ye mal ithal eden kişi bu işlem için KDV'den sorumludur (Avrupa Komisyonu). Gümrük vergisinin olmaması KDV'nin olmadığı anlamına gelmez.

Bizim sevkiyatlarımızda gümrükleme genellikle 2–3 saat sürer. Sürecin ayrıntıları gümrükleme yazımızda yer alıyor.

• Belgeler: ticari fatura; taşıma belgesi; A.TR dolaşım belgesi; performans beyanı (DoP); ürün ya da ambalajda CE işareti; palet bazında çeki listesi.
• Mühürden önce yük: ürün adı ve DoP numarası eşleşiyor; palet ve adet sayısı eşleşiyor; sağlam palet, köşebent, streç; kuru, hasarsız rulolar; spanzetle sabitlenmiş; yükleme fotoğrafları.
• Gümrük ve KDV: A.TR ile gümrük birliği kapsamındaki sanayi ürünleri gümrük vergisiz serbest dolaşıma girer (Access2Markets); A.TR düzenlenmesinden itibaren 4 ay içinde ibraz edilir (1/2006 sayılı karar, md. 8); QR kodlu e-A.TR 08.07.2024'ten itibaren kabul edilir (DG TAXUD, 05.07.2024); gümrük beyannamesi elektroniktir (UCC md. 6); ithalat KDV'si ödenir (Avrupa Komisyonu).

Teslim alma: Macar alıcı varışta neye bakar?

Teslim almada alıcıya şu kontroller önerilir; ihracatçının mühürden önce aynı noktalara bakması da önerilir:

• Mühür: sağlam mı, numarası yüklemede fotoğraflanan numarayla aynı mı?
• Paletler: irsaliye ve çeki listesindeki palet ve adet sayısı.
• Ambalaj: yırtık streç, ezik rulo, nem izi.
• Belgeler: DoP teslim edilen ürüne mi ait (ürün adı, DoP numarası)?
• Hasar: varsa, imzadan önce teslim belgesine yazılması ve fotoğraflanması.
• Depolama: yalıtım malzemesinin uygulamaya kadar kuru ve kapalı bir yerde tutulması. Bu konu yalıtım malzemesi depolama yazımızda (Macarca) anlatılıyor.

Sipariş sürecinin tamamı 7 adımlık sipariş rehberimizde anlatılıyor.

Sıkça sorulan sorular

Türkiye'den Macaristan'a karayolu taşıması ne kadar sürer?

Bizim karayolu transit süremiz (İstanbul–Budapeşte) 3–5 gün, ortalama yaklaşık 5 gündür. Siparişten toplam süre genellikle 1–2 haftadır. Bu bir garanti değildir: kesin tarih teklifte belirlenir.

Tır mı konteyner mi?

Miktara, zamana ve güzergâha bağlıdır. Liman elleçlemesi, limandan sonraki taşıma ayağı, sefer sıklığı, aktarma sayısı ve üründen kaç paletin sığdığı sorulmalıdır.

Türk yalıtım malzemesi için AB'de gümrük vergisi ödenir mi?

AB–Türkiye gümrük birliği kapsamındaki sanayi ürünleri, A.TR dolaşım belgesiyle gümrük vergisi ödenmeden serbest dolaşıma girer. İthalat KDV'si ise ödenir. Sınıflandırmanın gümrük müşaviriyle önceden teyit edilmesi önerilir.

A.TR'yi kim düzenler ve ne kadar geçerlidir?

İhracatçının talebi üzerine Türk gümrük idaresi düzenler ve ihracatta vize eder. Düzenlenme tarihinden itibaren dört ay içinde ithalatçı ülkenin gümrüğüne ibraz edilmelidir. 8 Temmuz 2024'ten beri QR kodlu elektronik A.TR, ıslak imza olmadan kabul edilir.

DACHSER'in yeni hattı komple tırla aynı mı?

Hayır. DACHSER'in 13 Ekim 2026 tarihli bülteni, her iki yönde tarifeli ve konsolide bir parsiyel hizmeti, genellikle 5–6 günlük transitle anlatır. Komple tır sevkiyatı farklı bir hizmettir; süreler doğrudan karşılaştırılamaz.

İhracatçı hangi belgeleri hazırlamalı?

Ticari fatura, palet bazında çeki listesi, taşıma belgesi, A.TR dolaşım belgesi, ürünün performans beyanı ve CE işareti. Ürüne bağlı olarak başka belgeler de gerekebilir. Yükleme fotoğraflarının alıcıyla paylaşılması önerilir.

Macar alıcı teslimde neyi kontrol eder?

Mührü ve numarasını, palet ve adet sayısını, ambalajın durumunu ve DoP'nin teslim edilen ürüne ait olup olmadığını. Hasar varsa imzadan önce teslim belgesine yazılır.

Macaristan'a ihracat, belgeler ve iş birliği: iletişim formu · +36 30 485 0258 · info@euconx.com. Aynı iş günü içinde yanıt veriyoruz.

Kaynaklar

1. DACHSER Hungary: Gyors, egyszerű, kiszámítható szállítást biztosít Törökországba a DACHSER (13.10.2026, Macarca): https://www.dachser.hu/hu/mediaroom/Gyors-egyszeru-kiszamithato-szallitas-Torokorszagba-31902

2. Avrupa Komisyonu, Access2Markets: EU–Türkiye Customs Union: https://trade.ec.europa.eu/access-to-markets/en/content/eu-turkiye-customs-union

3. Avrupa Komisyonu, DG TAXUD: Turkey – customs unions and preferential arrangements: https://taxation-customs.ec.europa.eu/turkey-customs-unions-and-preferential-arrangements_en

4. AT–Türkiye Gümrük İşbirliği Komitesi'nin 1/2006 sayılı kararı (EUR-Lex): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX%3A22006D0646

5. DG TAXUD: New A.TR movement certificate rules (05.07.2024): https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/new-atr-movement-certificate-rules-eu-turkiye-customs-cooperation-2024-07-05_en

6. Avrupa Komisyonu: Customs declaration: https://taxation-customs.ec.europa.eu/customs/customs-procedures-import-and-export/customs-operations/customs-declaration_en

7. Avrupa Komisyonu: Taxable transactions (KDV): https://taxation-customs.ec.europa.eu/taxation/vat/vat-directive/taxable-transactions_en

8. Your Europe: Customs duties and procedures for imports: https://europa.eu/youreurope/business/taxation/customs/customs-duties-and-procedures-imports/index_en.htm

9. Avrupa Komisyonu: CE marking and Declaration of Performance and conformity: https://single-market-economy.ec.europa.eu/sectors/construction/construction-products-regulation-cpr/ce-marking-and-declaration-performance-and-conformity_en

10. EuConX: Mühürden önce belge kontrolü

11. EuConX: Türkiye'den intermodal taşımacılık

12. EuConX: A.TR dolaşım belgesi