Ahmet Alptekin Kasar
Kurucu, Genel Müdür
Güncellendi: 2026-10-21
Bu yazı, Macaristan pazarına yalıtım levhası satan ya da orada proje yürüten Türk üreticiler, ihracatçılar ve müteahhitler için. Genel XPS ve EPS karşılaştırmamızdan (Macarca) daha dardır: yalnızca subasman ve bodrum perde duvarını, üretici verileri ve şematik bir kesitle ele alır. ODE Isıpan XPS'in diğer uygulama alanları (radye altı, yeşil çatı, ters çatı) ODE Isıpan XPS ürün yazımızda anlatılıyor.
Subasman ve bodrum duvarı neden cepheden farklıdır?
Cephede yalıtımı sıva korur ve duvarın büyük bölümü kurudur. Binanın alt şeridi ise farklı bir ortamdır; burada yalıtım doğrudan suyla ve toprakla karşılaşır.
- Subasman, sıçrayan su bölgesi: yağmur suyu kaldırımdan ve zeminden geri sıçrar, kar duvar dibinde erir ve subasman artan mekanik zorlanmaya maruz kalır. Yalıtım ıslakken ve mekanik yük altında da biçimini korumalıdır.
- Toprak altındaki bodrum perde duvarı: zemin nemi süreklidir, geri dolgu levhalara baskı yapar ve hendek kapandıktan sonra yalıtım kazı yapılmadan ne kurutulabilir ne değiştirilebilir.
Bu yüzden burada soru, hangi malzemenin λ değerinin daha düşük olduğu değil, hangisinin suya ve yüke uzun süre dayandığıdır. XPS, kapalı hücreli yapıya sahip ekstrüde polistiren köpüktür. Kapalı hücreleri sayesinde XPS az su alır ve basma dayanımı beyan edilmiştir; bu nedenle yalıtıma su, zemin nemi, geri dolgu basıncı ya da sıçrayan su geliyorsa XPS önerilir. Sıçrayan su bölgesinin üstünde, sıvalı ve kuru cephede EPS de uygundur.
Ne nereye gelir: kesit adım adım
Çizim aşağıdan yukarı okunur:
1. Toprak altındaki bodrum perde duvarı. Duvara önce su yalıtımı, üzerine XPS ısı yalıtımı gelir. Sıra önemlidir: su yalıtımı suya, XPS ısı kaybına karşıdır ve geri dolgu sırasında su yalıtımını da örter. XPS su yalıtımının yerini tutmaz; su yalıtımı detayını tasarımcı belirler.
2. Drenaj çakılı ve drenaj borusu. Duvar dibine gelen suyun uzaklaştırılması, yalıtımın yanında su birikmemesi için önerilir. Tasarımı yine tasarımcının işidir.
3. Subasman bölgesi. XPS, zemin kotunun üstünde sıçrayan su bölgesi boyunca devam eder. Bu bölgenin yüksekliği projeye ve sahaya bağlıdır; burada bir sayı vermiyoruz.
4. Cephe. Subasmanın üstünde EPS cephe yalıtımı başlar. İki malzemenin birleşiminin boşluksuz yapılması önerilir; burası tipik bir ısı köprüsü noktasıdır.
Subasmanda ve levha üzerine yapıştırıcı ve sıva gelen her duvarda ODE, kanallı (MD) ya da desenli (BD) yüzeyli Isıpan levhayı önerir; düz yüzeyli versiyonun kodu DT'dir. Siparişte tipin yanında yüzey de belirtilmelidir.
Üretici verileri yan yana
| Özellik | ODE Isıpan XPS | Teknopor EPS |
|---|---|---|
| Isıl iletkenlik λ | 0,035–0,038 W/(m·K) (STD 100 ve PRM 300: 0,035; STD 200: 0,038) | yoğunluğa göre 0,034–0,038 W/(m·K) (TS ISO 8302) |
| %10 deformasyonda basma gerilmesi | 100 / 200 / 300 kPa (STD 100 / STD 200 / PRM 300) | ürün sayfasında belirtilmemiş |
| Tam daldırmada uzun süreli su emme | ≤ %0,7 (WL(T)0,7, EN 12087) | ürün sayfasında belirtilmemiş |
| Su buharı difüzyon direnç katsayısı μ | 100 (EN 12086) | ürün sayfasında belirtilmemiş |
| Yangına tepki sınıfı | E | E (levha) |
| Levha ölçüsü | 1200 × 600 mm | 500 × 1000 mm |
| Yoğunluk | ürün sayfasında belirtilmemiş | 16–30 kg/m³ |
| Kalınlık | projeye göre | 20 / 25 / 30 / 40 / 50 / 60 / 80 / 100 mm |
| 10 cm'de R (R = d / λ) | λ 0,035: 0,10 / 0,035 = 2,86 m²K/W | λ 0,034: 2,94 m²K/W; λ 0,038: 2,63 m²K/W |
Kaynaklar: ODE Isıpan ürün sayfası ve ODE Isıpan performans beyanı No. 201 (EN 13164:2012+A1:2015); Teknopanel Teknopor EPS ürün sayfası. İkisi de 21 Ekim 2026'da kontrol edildi. R değerleri kendi hesabımızdır.
Tablo ne söylüyor?
- Kararı λ vermez. 10 cm'de en iyi λ değerindeki EPS (0,034), XPS'ten biraz daha yüksek R verir (2,94'e karşı 2,86 m²K/W). XPS'in subasmanda önerilmesinin nedeni ısı yalıtımı değildir. Kalınlık hesabı için U değeri hesaplama rehberimize bakabilirsiniz.
- Kararı su ve yük verir. Isıpan XPS için üretici su emme ve basma gerilmesi beyan eder. Teknopor EPS ürün sayfası ikisini de vermez. Bu, levhanın kötü olduğu anlamına gelmez; yalnızca ürün sayfasına dayanarak tasarım yapılamayacağı anlamına gelir. Subasmana yakın EPS düşünülüyorsa teslim edilecek partinin performans beyanı istenmelidir.
- Tip yüke göre seçilir. STD 100, STD 200 ve PRM 300, %10 deformasyonda sırasıyla 100, 200 ve 300 kPa beyan eder. Bir bodrum duvarı için hangisinin gerektiğini geri dolgu ve yüklere göre tasarımcı belirler.
- μ da önemlidir. Isıpan XPS'te μ 100'dür; 10 cm'de Sd = 100 × 0,10 = 10 m, 5 cm'de 5 m. XPS katmanı kendisi de önemli bir buhar frenidir; bu yüzden duvarın nem davranışının tüm katman dizilimiyle birlikte kontrol edilmesi önerilir. Ayrıntılar: Sd değeri nedir.
- Sıcaklık ve don. ODE, Isıpan XPS için −50 / +75 °C kullanım sıcaklığı verir. Donma–çözülme dayanımı performans beyanında NPD ("No Performance Determined") olarak geçer; tasarım bir değer istiyorsa bu, üreticiden ayrıca talep edilmelidir.
Macaristan'a satışta belgeler
Tasarım için ürün sayfası yeterli değildir; beyan edilen değerler performans beyanında yer alır. İhracatçılar için pratik öneriler:
- CE işareti ve performans beyanı. XPS için harmonize standart EN 13164'tür (ODE Isıpan DoP No. 201, EN 13164:2012+A1:2015). Beyan, ürün tipini (STD 100, STD 200, PRM 300) ve yüzeyi (DT, MD, BD) açıkça göstermelidir.
- Parti bazında beyan edilen değerler. Teslim edilen partinin DoP'sinin sevkiyat belgeleriyle birlikte hazır tutulması önerilir; böylece λ, basma gerilmesi, su emme ve yangın sınıfı şartnameyle karşılaştırılabilir.
- NPD'yi açık bırakmayın. Beyanda NPD olan bir özellik tasarımda gerekiyorsa bu konuda ayrıca bilgi istenebilir; buna hazırlıklı olmak önerilir.
- EPS için de aynı mantık. Ürün sayfasında basma dayanımı, su emme ve μ yoksa, bu değerlerin performans beyanında sunulması önerilir.
CE işareti ve performans beyanı hakkında daha fazlası: CE işareti rehberimiz.
EPS nerede yeterlidir?
Sıçrayan su bölgesinin üstünde, cephede EPS olağan ve ekonomik çözümdür: levhayı sıvalı yalıtım sistemi korur, sürekli ıslak kalmaz ve geri dolgu basıncı taşımaz. Genel karşılaştırmamıza göre XPS genellikle daha pahalı olduğundan cephede EPS mantıklıdır. Teknopanel'in ürün sayfasına göre Teknopor EPS'in λ değeri yoğunluğa (16–30 kg/m³) bağlı olarak 0,034–0,038 W/(m·K)'dir; levhalar 50 × 100 cm, 20 ile 100 mm arası kalınlıklarda ve E yangın sınıfındadır. Üretici, mantolama (ETICS) sistemlerinde en az 40 mm önerir.
Teknopanel bizim için potansiyel bir iş ortağıdır: Teknopor EPS talep üzerine tedarik edilir; stok ya da teslim taahhüdü vermiyoruz. Teklif isterken gereken yoğunluğun ve kalınlığın belirtilmesi ve performans beyanının teklifle birlikte istenmesi önerilir.
Cephedeki EPS ile subasmandaki XPS'in buluştuğu yerde iki levhanın kalınlığı ve yüzeyi farklı olabilir. Birleşimin çizimlerde tanımlanması ve subasman levhasının cephe sistemiyle aynı düzleme getirilmesi ya da kademenin bilinçli olarak detaylandırılması önerilir.
Uygulama için öneriler
- Teslim edilen partinin DoP'sini isteyin ve tipi, yüzeyi şartnameyle karşılaştırın.
- Bölgeleri karıştırmayın. Toprakla temas eden kısma ve sıçrayan su bölgesine XPS, cepheye EPS.
- Önce su yalıtımı. Bodrum duvarında ısı yalıtımı su yalıtımının üzerine gelir; yapıştırıcı ve tespit, su yalıtımı ve XPS üreticilerinin talimatlarına göre seçilmelidir.
- Suyu uzaklaştırın. Drenaj çakılı ve drenaj borusu yalıtımın ömrünü de korur.
- Beyan edilmemiş veriyle tasarım yapmayın. Bir değer ürün sayfasında ya da DoP'de yoksa tahmin edilmemeli, üreticiden istenmelidir.
Teras çatılarda ters çatı diziliminde XPS benzer nedenlerle su yalıtımının üstüne gelir: teras çatı yalıtımı yazımız.
Sıkça sorulan sorular
Subasmanda EPS kullanılabilir mi?
Sıçrayan su bölgesi ve toprakla temas eden kısım için XPS önerilir: kapalı hücrelidir, az su alır ve basma dayanımı beyan edilmiştir. Sıçrayan su bölgesinin üstünde, cephede EPS de uygundur.
Bodrum perde duvarında neden XPS?
Çünkü zemin nemi süreklidir, geri dolgu levhalara baskı yapar ve yalıtım sonradan kolayca değiştirilemez. ODE Isıpan XPS uzun süreli su emmeyi ≤ %0,7 (WL(T)0,7), basma gerilmesini tipe göre 100–300 kPa olarak beyan eder.
Bodrum duvarı için hangi XPS tipi gerekir?
STD 100, STD 200 ve PRM 300, %10 deformasyonda sırasıyla 100, 200 ve 300 kPa beyan eder. Tipi geri dolgu ve yüklere göre tasarımcı belirler.
XPS, EPS'ten daha mı iyi yalıtır?
Her zaman değil. 10 cm'de XPS λ 0,035 ile 2,86 m²K/W; EPS λ 0,034 ile 2,94, λ 0,038 ile 2,63 m²K/W verir. Subasmanda XPS'in önerilme nedeni λ değil, suya ve yüke dayanımdır.
XPS varsa bodrum duvarında su yalıtımı yine gerekli mi?
Evet. XPS ısı yalıtımıdır, su yalıtımının yerini tutmaz. Su yalıtımı duvara, XPS onun üzerine gelir.
Performans beyanında nelere bakılmalı?
λ, %10 deformasyonda basma gerilmesi, uzun süreli su emme, μ ve yangın sınıfı. NPD yazan yerde beyan edilmiş değer yoktur; ODE Isıpan DoP'sinde donma–çözülme dayanımı bu durumdadır.
Tedarik, teklif ve performans beyanları: iletişim formu · +36 30 485 0258 · info@euconx.com. Aynı iş günü içinde yanıt veriyoruz.
Kaynaklar
1. ODE: Isıpan XPS ürün sayfası (kontrol 2026-10-21): https://ode.com.tr/ode-isipan
2. ODE: Isıpan Performans Beyanı No. 201, EN 13164:2012+A1:2015: https://ode.com.tr/_upload/pdf/ODE_ISIPAN_PERFORMANS_BEYANI_-_EN_13164.pdf
3. Teknopanel: Teknopor EPS ısı yalıtım levhası ürün sayfası (kontrol 2026-10-21): https://www.teknopanel.com.tr/tr-tr/urun-detay/teknopor-eps-urunleri-teknopor-isi-yalitim-levhasi
4. EuConX: XPS ve EPS yalıtımı, karşılaştırma ve uygulama (Macarca): https://euconx.com/resources/xps-es-eps-szigeteles-arosszehasonlitas-es-teljesitmenyvizsgalat
5. EuConX: ODE Isıpan XPS levha: subasman ve radye uygulamaları
6. EuConX: Sd değeri nedir
Bir proje mi planlıyorsunuz? Görüşelim.
Malzeme listesini veya proje gereksinimlerini gönderin. Doğru ürünü eşleştirmeye ve net bir teklif hazırlamaya yardımcı olalım.