Çatı membranı değişimi: ne zaman, nasıl serilir, kaç rulo gerekir

Güncelleme: 2026-10-28

Bu rehber, Macaristan'da ve Orta-Doğu Avrupa'da eğimli çatılarda çalışan çatı ustaları, yenileme müteahhitleri, yapı malzemesi satıcıları ve bu pazara membran gönderen Türk ihracatçılar için yazıldı. Kiremit söküldüğünde çatı altı membranıyla ilgili verilmesi gereken kararları anlatır: değişim ne zaman gerekir, doğru katman sırası nedir, ne zaman BD70, ne zaman ELIT, membran nasıl serilir ve kaç rulo sipariş edilir. Mertek arası yalıtım eğimli çatı yalıtımı rehberimizde, Sd değeri ise Sd değeri yazımızda anlatılıyor. Macaristan'da 2027 konut yenileme işlerine hazırlananlar için malzeme tedarikini bu yazıda (Macarca) ve Wekerle+ sayfamızda anlattık.

Çatı altı membranı ne zaman değişmeli?

Membranı değiştirmenin en kolay zamanı, kaplamanın zaten söküldüğü andır. Membran o zaman tüm yüzeyiyle görünür ve karar birkaç kontrole dayanır:

• Membran yırtık ya da gevrek. Yırtılmışsa, büküldüğünde kırılıyor ya da elde ufalanıyorsa, kiremit altına giren rüzgârlı yağmura ve kara karşı artık koruma sağlamaz.
• Membran hiç yok. Bazı eski çatılarda kiremidin altında membran bulunmaz. Yenileme, bunu tamamlamak için doğru zamandır.
• Dışta eski, buhar geçirmeyen bir örtü var. Merteklerin üzerinde buhar geçirmeyen bir örtü varsa çatı dışta içten daha kapalıdır. Bu, "içerisi kapalı, dışarısı açık" ilkesinin tersidir; dışarı çıkmak isteyen buhar örtünün altında kalabilir.
• Mertek arası yalıtım planlanıyor. Çatı katı yaşam alanına dönüşecekse mertek arasına ısı yalıtımı gelir. Bu durumda dış membran buhara açık olmalı, iç tarafa buhar kesici gelmelidir.

Mevcut membran sağlamsa ve planlanan katmanlara uyuyorsa değiştirmek gerekmez. Kararı sahada tasarımcı ya da müteahhit verir.

Dıştan içe katman sırası

Mertek arası yalıtımlı bir çatıda dıştan içe katmanlar:

1. Kiremit (çatı kaplaması).

2. Kiremit çıtası, kiremidi taşır.

3. Karşı çıta, mertek yönünde, membranın üzerinde. Kalınlığı, membran ile kiremit arasındaki havalandırma boşluğunu belirler.

4. Nefes alan çatı membranı, örneğin BD70, Sd 0,02 m.

5. Mertekler, aralarında ısı yalıtımı.

6. Buhar kesici, sıcak tarafta, örneğin BK45, Sd 20 m, hava sızdırmaz şekilde bantlanmış.

7. İç kaplama.

Kaynak: BK45 ve BD70 performans beyanları (DoP 082025-01); Bilnur ELIT 90 teknik föyü. Oran hesaplanmış değerdir.

İçerisi kapalı, dışarısı açık: 20 m ÷ 0,02 m = 1 000

Kışın iç ortam havası dış havadan daha sıcak ve daha nemlidir; bu yüzden su buharı çatının içinden dışarıya doğru hareket eder. İç taraftaki buhar kesici, buharı yalıtıma ulaşmadan yavaşlatır. Yine de içeri giren buharın dışarıya, nefes alan membrandan çıkabilmesi gerekir.

Performans beyanlarına göre iki membranın Sd değeri 20 m ve 0,02 m'dir. Oran 20 ÷ 0,02 = 1 000: iç katman buhara dış katmandan bin kat fazla direnç gösterir. "İçerisi kapalı, dışarısı açık" ilkesinin sayıyla ifadesi budur.

Sıra tersine dönerse buhar yalıtımın içinde ya da dış örtünün altında kalabilir. Bu yüzden mertek arası yalıtılırken eski, buhar geçirmeyen örtü dışta bırakılmamalıdır. Sd değerinin hesabı ve föyden okunması Sd değeri yazımızda, BK45'in verileri BK45 buhar kesici membran yazımızda anlatılıyor.

BD70 mi, ELIT mi?

İkisi de merteklerin üzerine serilen çatı altı membranıdır, ama Sd değerleri farklıdır.

• BD70: 70 g/m², Sd 0,02 m; performans beyanına göre yapay yaşlandırmadan (70 °C, 12 hafta) sonra da 0,02 m. Su sütunu 259 mm H₂O, çekme dayanımı 175/100 N/5 cm, rulo eni 1,6 m, 160 m².
• ELIT: üretici bunu buhar kontrollü çatı altı örtüsü olarak tanımlar. Föyüne göre Sd 0,2 m, su geçirmezlik sınıfı W1; 90 ile 190 g/m² arasındaki gramaj sınıflarında, 1,5 veya 1,6 m enli rulolarda üretilir.

ELIT'in Sd değeri on kat yüksektir (0,2 ÷ 0,02 = 10). İkisi de BK45'ten çok daha açıktır: 20 ÷ 0,2 = 100 ve 20 ÷ 0,02 = 1 000. Dış tarafta buhara en açık katman isteniyorsa daha düşük Sd değeri BD70'tedir. Tasarımcı daha ağır bir gramaj sınıfı ya da W1 sınıfı istiyorsa ELIT seçenek olur. Hangisinin çatıya uyduğuna, tüm katmanlara bakarak tasarımcı karar verir. ELIT'in Sd değeri ELIT 90 föyündendir; diğer gramajlarda o sınıfın föyü geçerlidir.

Saçaktan yukarı doğru serim

Membranın nasıl serileceğini üreticinin uygulama talimatı belirler. Temel kurallar:

• Saçaktan başlayın. İlk şerit saçak boyunca serilir, her yeni şerit alttakinin üzerine üstten bindirilir. Böylece membran üzerinden akan su bindirmenin altına giremez.
• Bindirme üreticiye göre. Bindirme genişliği üreticinin talimatında verilir; ona uyulur.
• Saçakta oluğa indirin. Membran saçakta, üzerinden akan su duvarın ya da saçak tahtasının arkasına değil oluğa gidecek şekilde yönlendirilir.
• Karşı çıta merteğin üzerine. Karşı çıtalar membranın üzerinden merteklere sabitlenir ve membran ile kiremit arasındaki havalandırma boşluğunu korur. Kiremit çıtası bunun üzerine gelir.
• Bindirmeleri ve delikleri kapatın. Bindirmeler ile baca, çatı penceresi ve havalandırma boruları çevresindeki delikler üreticinin talimatına göre bantlanır ya da sızdırmaz hale getirilir.

EuConX malzemeyi tedarik eder; çatı kaplama ya da membran uygulama işi yapmaz. Uygulamayı çatı ustası veya müteahhit, üreticinin talimatına göre yapar.

Kaç rulo sipariş edilmeli?

Performans beyanına göre bir BD70 rulosu 1,6 m enindedir ve 160 m²'dir. Rulo sayısı:

rulo sayısı = bindirme payı dahil çatı alanı ÷ 160 m², yukarı yuvarlanır.

Bindirme payını, üreticinin bindirme değeri ve çatının geometrisine göre tasarımcı ya da müteahhit belirler. Örnek: pay dahil 250 m² için 250 ÷ 160 = 1,56, yani 2 rulo. 400 m² için 400 ÷ 160 = 2,5, yani 3 rulo.

BK45 rulosu da 1,6 m × 160 m²'dir; iç buhar kesici katmanı da iç alan ve payı üzerinden aynı şekilde hesaplanır.

EuConX ile tedarik

BD70 ve BK45 Türkiye'den gelir; üreticisi Bilnur'dur. Karayolu transit 3–5 gün, ortalama yaklaşık 5 gündür. Malzeme stokta yoksa sipariş, üretim ve nakliye birlikte genellikle 1–2 hafta sürer; gerçek süreyi teklif belirler. Macaristan'ın her yerine teslimat yapıyoruz. Satıcılar ve çatı sistemi markaları için membranı kendi markalarıyla da tedarik ediyoruz; bunu özel markalı çatı membranı yazımız anlatıyor. BD70 ve BK45'in tam ürün tanımı bu yazıda (Macarca).

BD70/BK45 teknik föyünü ve rulo bazında teklif isteyin: iletişim · +36 30 485 0258 · info@euconx.com. Aynı iş günü içinde yanıt veriyoruz.

Sıkça sorulan sorular

Çatı yenilemede membran ne zaman değiştirilmeli?

Kaplama söküldüğünde membran yırtık, gevrek ya da hiç yoksa veya dışta eski, buhar geçirmeyen bir örtü varsa. Mertek arasına ısı yalıtımı gelecekse de, çünkü o zaman dış katmanın buhara açık olması gerekir.

Merteklerin üzerine hangi membran gelir?

Nefes alan bir çatı altı membranı, örneğin performans beyanına göre Sd değeri 0,02 m olan BD70. Üzerine karşı çıta gelir ve kiremidin altında havalandırma boşluğu bırakır.

"İçerisi kapalı, dışarısı açık" ne demek?

Sıcak tarafta buhara güçlü direnç gösteren bir katman gerekir, dışa doğru katmanlar giderek açılır. BK45'in Sd değeri 20 m, BD70'inki 0,02 m; oran 20 ÷ 0,02 = 1 000.

Çatıda BD70 mi, ELIT mi kullanılmalı?

BD70'in Sd değeri 0,02 m, ELIT'inki ELIT 90 föyüne göre 0,2 m, yani on kat yüksek. Dış tarafta buhara en açık katman isteniyorsa düşük değer BD70'tedir. Seçim, tüm katmanlara bakarak tasarımcının kararıdır.

Çatı membranında bindirme ne kadar olmalı?

Bindirme genişliğini üreticinin uygulama talimatı belirler. Membran saçaktan yukarı doğru serilir, üstteki şerit alttakini örter; bindirmeler ve delikler üreticinin talimatına göre kapatılır.

Bir çatı için kaç rulo BD70 gerekir?

Bir rulo 1,6 m eninde ve 160 m²'dir. Bindirme payı dahil çatı alanı 160'a bölünür ve yukarı yuvarlanır. Örneğin 250 m² ÷ 160 = 1,56, yani 2 rulo.

Kaynaklar

1. BD70 performans beyanı (DoP 082025-01): https://euconx.com/downloads/dop/euconx-bd70-dop.pdf

2. BK45 performans beyanı (DoP 082025-01): https://euconx.com/downloads/dop/euconx-bk45-dop.pdf

3. Bilnur ELIT 90 teknik föyü: https://www.bbariyer.com.tr/dosya/teknik-tablolar/elit90-tds-168b19b1440f27.pdf

4. Bilnur teknik dokümanlar (ELIT gramaj sınıfları): https://www.bbariyer.com.tr/en/technical-documents

5. EuConX şirket verileri (transit, teslim süresi, yanıt süresi, Macaristan içi teslimat)